Co to jest mutyzm wybiórczy – nieśmiałość czy zaburzenie?

Kiedy dzieci nie są w stanie rozmawiać z niektórymi osobami lub w określonych okolicznościach, mogą cierpieć na zaburzenie lękowe zwane mutyzmem wybiórczym.

Dzieci z mutyzmem wybiórczym często rozmawiają w domu z rodziną, ale milczą w szkole. Rodzice zwykle zaczynają zauważać oznaki, gdy dziecko ma trzy lub cztery lata.

Dziecko może spędzić cały rok lub dłużej w klasie bez rozmowy z nauczycielami lub rówieśnikami. Zazwyczaj dzieci te są grzeczne w klasie, więc ich milczenie może zostać błędnie zinterpretowane jako nieśmiałość. Ponadto lekarze pediatrzy mogą powiedzieć rodzicom, że „nieśmiałość” minie i zniechęcić rodziny do szukania leczenia.

Mutyzm wybiórczy może spowodować poważne utrudnienie w  życiu dziecka. Może to wpływać na wyniki dziecka w szkole, zarówno pod względem nauki, jak i społecznym. Może to uniemożliwić dzieciom proszenie o pomoc, jeśli jej potrzebują, na przykład mówienie nauczycielowi, że muszą skorzystać z łazienki. Może też uniemożliwić dzieciom angażowanie się w wiele zabaw, które wymagają komunikacji werbalnej.

Mutyzm wybiórczy jest zaburzeniem lękowym.

To właśnie bardzo silny, paraliżujący wręcz lęk, powoduje, że dziecko nie jest w stanie, w pewnych okolicznościach, mówić (a nawet wydobywać z siebie jakiegokolwiek dźwięku), reagować na sytuacje oraz wchodzić w relacje (także pozawerbalne) z innymi ludźmi – nawet swoimi bliskimi.

Odpowiednia diagnoza mutyzmu i akceptacja wiążących się z nim zachowań przez rodziców, nauczycieli i terapeutów pozwala na podjęcie właściwych kroków, aby pomóc dziecku ten okropny lęk przezwyciężyć.

Jakie są oznaki mutyzmu wybiórczego?

  • Swobodna rozmowa w domu, ale całkowicie lub w większości niewerbalna w szkole lub w pobliżu nieznajomych
  • Niezdolność do mówienia nawet ze znajomymi dorosłymi (takimi jak rodzice) w obecności innych
  • Trudność w rozmowie z rówieśnikami w szkole
  • Dziecko wydaje się „zamknięte” lub „sparaliżowane” w sytuacjach społecznych
  • Dziecko używa gestów, mimiki i kiwania głową zamiast komunikacji werbalnej

 Obalamy mity

Mutyzm wybiórczy jest stosunkowo rzadkim zaburzeniem lękowym, więc ludzie, nawet pediatrzy lub inni specjaliści, nie potrafią go rozpoznać od razu lub mogą go pomylić z autyzmem lub zaburzeniem komunikacji. Ludzie mogą również błędnie pomyśleć, że dziecko nie mówi, ponieważ jest nieśmiałe  lub ma po prostu focha.

Istnieje również błędne przekonanie, że dzieci, które w niektórych sytuacjach nie mogą mówić, doznały traumy. W rzeczywistości dzieci, które nie mówią po traumatycznym doświadczeniu, nie mówią we wszystkich sytuacjach, a nie w określonych środowiskach społecznych, jak ma to miejsce w przypadku dzieci z mutyzmem wybiórczym.

Wreszcie, nie jest niczym niezwykłym, że krewni myślą, że dziecko jest „po prostu nieśmiałe” i „wyrośnie z tego”. Ale te dzieciaki są więcej niż nieśmiałe – są zmrożone z niepokoju. Im dłużej dziecko nie mówi w pewnych okolicznościach, tym będzie mu trudniej rozwiązać problem.

Dobra wiadomość jest taka, że ​​mutyzm wybiórczy jest uleczalny przy odpowiedniej opiece. Dzieci z najlepiej reagują na terapię behawioralno-poznawczą, która koncentruje się na pomaganiu im w nauce mówienia w nowych warunkach, podczas nowych zajęć i z nowymi ludźmi.

Rodzicu!

Jeśli obawiasz się, że Twoje dziecko może mieć mutyzm wybiórczy, powinieneś uzyskać kompleksową ocenę, która pozwoli na postawienie diagnozy. Ocena powinna w szczególności zbadać okoliczności, w których Twoje dziecko jest werbalne i niewerbalne oraz czy może mieć jakiekolwiek współwystępujące schorzenia (np. Inne zaburzenia lękowe). Ocena wykluczy również inne diagnozy, takie jak zaburzenia komunikacji lub języka, które również mogą powodować ograniczenie mowy.

Dzieci z mutyzmem wybiórczym nigdy nie powinny być zmuszane do mówienia. Leczenie powinno następować stopniowo, a dzieci nie należy prosić o zrobienie czegoś, co jest dla nich zbyt trudne. Zamiast tego, leczenie powinno opierać się na specjalistycznych technikach terapii behawioralno-poznawczej, które pobudzają mowę, a następnie wzmacniają udane doświadczenia mówienia wieloma pochwałami i zachętami. Ten ostrożny postęp pomaga dzieciom nabrać pewności siebie i przygotowuje je na doświadczenia, które stają się coraz trudniejsze.

Nikomu chyba nie trzeba przedstawiać postaci Małego Księcia. Jego rozmowa z lisem o oswajaniu jest bardzo trafną i jednocześnie prostą wskazówką, jak postępować, żeby przełamać czyjś lęk:

– Co mam robić? – zapytał Mały Książę.

– Musisz mieć dużo cierpliwości – odpowiedział lis.

– Najpierw usiądź trochę dalej, ot tak, na trawie. Będę spoglądać na ciebie spod oka i nie będziesz nic mówić. Mowa jest źródłem nieporozumień. Ale każdego dnia będziesz mógł się trochę przysunąć.[…] (A. Saint-Exupery “Mały Książe”)

Cierpliwość, zrozumienie i akceptacja – to najważniejsze, co można dać dziecku z mutyzmem wybiórczym. Odpowiednie postępowanie i odpowiedzialna współpraca osób dorosłych z otoczenia dziecka, może doprowadzić do całkowitego rozwiązania problemu.

Leczenie, które przenosi się do prawdziwego świata

Ważne jest, aby wszyscy w życiu dziecka byli zaangażowani w leczenie, ponieważ mutyzm wybiórczy jest zaburzeniem, do którego inni ludzie mają tendencję do przystosowywania się, co w rzeczywistości może utrudniać leczenie. Na przykład, jeśli wiesz, że Twoje dziecko denerwuje się przy zamawianiu jedzenia w restauracji, możesz automatycznie odpowiedzieć za nie, gdy kelner zapyta, co chciałaby zjeść. Chociaż Twoim zamiarem jest zmniejszenie jego niepokoju, ten wzorzec „ratowania” tylko wzmacnia prawdopodobieństwo, że nadal będzie milczeć przy kelnerach.

Nauczyciele w przedszkolu i szkole  powinni rozumieć, czym jest mutyzm wybiórczy i zostać przeszkoleni w zakresie umiejętności i strategii, które pomagają dzieciom mówić.

Jak pomagać dzieciom z mutyzmem wybiórczym:

  • Poczekaj 5 sekund: często nie dajemy dzieciom wystarczająco dużo czasu na odpowiedź. Odczekanie pięciu sekund bez powtarzania pytania lub pozwalania komukolwiek na odpowiedź w imieniu dziecka to dobra zasada. Pomaga również dzieciom nauczyć się tolerować ich lęki.
  • Używaj konkretnych pochwał: zamiast po prostu mówić „Dobra robota!” bądź konkretny: „Dobra robota, mówiąc nam, że chcesz sok!” W ten sposób dzieci dokładnie wiedzą, za co są chwalone, i czują się zmotywowane, by dalej to robić.
  • Przeformułuj swoje pytanie: zamiast zadawać pytania, na które można odpowiedzieć twierdząco lub nie – lub częściej kiwając głową lub potrząsając głową – zadaj pytanie, które z większym prawdopodobieństwem. Spróbuj dać wybór dziecku („Chcesz naklejkę ze szczeniakiem czy gwiazdką?”) Lub zadaj bardziej otwarte pytania („W co powinniśmy zagrać dalej?”).
  • Ćwicz echo: powtórz lub parafrazuj to, co mówi dziecko. To dodaje mu otuchy i daje mu do zrozumienia, że ​​zostało wysłuchane i zrozumiane. W przypadku dzieci, które mówią bardzo cicho, powtarzanie tego, co mówią, pomaga im również uczestniczyć w grupie.
  • Zostań komentatorem sportowym: zrób podsumowanie gry po zabawie tego, co robi dziecko: „Rysujesz kwiatek” lub „Widzę, że wskazujesz na obrazek w książce”. Pomaga to wyrazić zainteresowanie tym, co robi dziecko i jest dobrą techniką, którą warto zastosować.

Leczenie starszych dzieci z mutyzmem wybiórczym jest bardziej skomplikowane, ponieważ żyją z zaburzeniem dłużej, ale nadal istnieje dla nich pomoc. Starsze dzieci z mutyzmem wybiórczym są również bardziej narażone na inne zaburzenia, takie jak fobia społeczna i inne zaburzenia lękowe lub depresja.